ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾ, ಸೆ.4- ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ) ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದ ಎರಡನೇ ಉಡಾವಣಾ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಶುಕ್ರವಾರ ಮುಂಜಾನೆ 2.55ಕ್ಕೆ ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ-ಎಫ್17 ರಾಕೆಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಡಾವಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಭೂ-ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹ ಇಒಎಸ್-05 ಅನ್ನು ನಿಗದಿತ **ಸಬ್-ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫರ್ ಆರ್ಬಿಟ್ (ಎಸ್ಜಿಟಿಒ)**ಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದೆ.
ಈ ಯಶಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಇಸ್ರೋ ತನ್ನ ಉಡಾವಣಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ಸುಮಾರು ಎಂಟು ತಿಂಗಳ ವಿರಾಮಕ್ಕೆ ತೆರೆ ಎಳೆದಿದೆ. 2026ರ ಜನವರಿ 12ರಂದು ಎನ್ವಿಎಸ್-02 ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಬಳಿಕ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಉಡಾವಣೆ ಇದಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೋ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ ಸರಣಿಯ 19ನೇ ಹಾರಾಟ ಇದಾಗಿದೆ.
ಭೂಸಮಕಾಲಿಕ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ‘ಆಕಾಶ ಕಣ್ಣು’
ಇಒಎಸ್-05 ಅನ್ನು ಇಒಎಸ್-10 ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶೇಷತೆ ಅದರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಸ್ರೋ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭೂಸ್ಥಿರ/ಭೂಸಮಕಾಲಿಕ ಕಕ್ಷೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಉಪಗ್ರಹ ಇದಾಗಿದೆ.
ಉಪಗ್ರಹವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 36 ಸಾವಿರ ಕಿ.ಮೀ. ಎತ್ತರದ ಭೂಸಮಕಾಲಿಕ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಭೂ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಭೂ-ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಗೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇಒಎಸ್-05 ವಿಶಾಲ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಹಾಗೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರಲಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಒಂದೇ ಪ್ರದೇಶದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಗಂಟೆಗಳು ಅಥವಾ ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸುವ ಬದಲು, ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗಮನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನವರೆಗೆ ನಿಗಾ
ಇಒಎಸ್-05ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಚಂಡಮಾರುತ, ಪ್ರವಾಹ, ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಸೇರಿದಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಘಟನೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಪರಿಸರ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಉಪಗ್ರಹದ ನಿರಂತರ ವೀಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಲಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ನಿಗಾ ಇರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಭೂ-ವೀಕ್ಷಣಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೂ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲ ನೀಡಲಿದೆ.
2021ರ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಉತ್ತರ
ಇಒಎಸ್-05 ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು 2021ರ ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ-ಎಫ್10/ಜಿಐಎಸ್ಎಟಿ-1 ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. 2021ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ-ಎಫ್10 ಮೂಲಕ ಜಿಐಎಸ್ಎಟಿ-1 ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಇಸ್ರೋ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ನಿಗದಿತ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಅಂದಿನ ವೈಫಲ್ಯದ ಬಳಿಕ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಭೂಸಮಕಾಲಿಕ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಧಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಇಒಎಸ್-05 ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ-ಎಫ್17ರ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. 2021ರಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಹಿನ್ನಡೆಯ ಬಳಿಕ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ-ಎಫ್17ರ ಯಶಸ್ವಿ ಉಡಾವಣೆ ಇಸ್ರೋ ಪಾಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಉಡಾವಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ವೇಗ ದೊರೆತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೂಸಮಕಾಲಿಕ ಕಕ್ಷೆಯಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಹೊಸ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ದೊರೆತಿದೆ.
ಭಾರತದ ‘ಆಕಾಶ ಕಣ್ಣು’ ಮುಂದಿನ ಪಾತ್ರ
ಇಒಎಸ್-05 ಅಂತಿಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದ ಬಳಿಕ, ಭಾರತದ ವಿಶಾಲ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿರಂತರ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.ವಿಪತ್ತು ಸಂಭವಿಸುವ ಮುನ್ನ ಹಾಗೂ ಸಂಭವಿಸಿದ ನಂತರದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು, ಪರಿಸರದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಅಧ್ಯಯನ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಾಗರಿಕ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಇದು ನೆರವಾಗಬಹುದು.
ಹೀಗಾಗಿ ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ-ಎಫ್17 ಮತ್ತು ಇಒಎಸ್-05ರ ಯಶಸ್ಸು ಇಸ್ರೋದ ಮತ್ತೊಂದು ಯಶಸ್ವಿ ಉಡಾವಣೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. 2021ರ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿತು, 2026ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿರಂತರ ಭೂ-ವೀಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದತ್ತ ಇಟ್ಟಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
