ಚಿತ್ರಕೂಟ/ಸತ್ನಾ, ಆ.30- ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ-ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ಚಿತ್ರಕೂಟದಲ್ಲಿ ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರ ವಹಿಸಿದೆ.ಸತತ ಧಾರಾಕಾರ ಮಳೆಯಿಂದ ನದಿಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಮಘಾಟ್, ನಿರ್ಮೋಹಿ ಅಖಾಡ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.
ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಎರಡು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಡೆ (ಎನ್ಡಿಆರ್ಎಫ್), ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಡೆ (ಎಸ್ಡಿಆರ್ಎಫ್) ಹಾಗೂ ಪೊಲೀಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದವರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಮೂಲಕ ಕನಿಷ್ಠ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಮಂದಾಕಿನಿಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಚಿತ್ರಕೂಟದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಮಘಾಟ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀರಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ಮೋಹಿ ಅಖಾಡ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ನೀರು ನುಗ್ಗಿದೆ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಪೊಲೀಸರು ಡ್ರೋನ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರವಾಹಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವೈಮಾನಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ನದಿ ಹಾಗೂ ಘಾಟ್ಗಳತ್ತ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತೆರಳದಂತೆ ಆಡಳಿತ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯಾತ್ರಿಕರು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ತೆರಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪರಿಶೀಲನೆ
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮೋಹನ್ ಯಾದವ್ ಅವರು ರೇವಾ, ಸತ್ನಾ ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಕೂಟ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪ್ರವಾಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದು, ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಆಹಾರ, ಬಟ್ಟೆ, ಔಷಧಿ ಹಾಗೂ ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರಕೂಟದಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರಿಕರು ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಹಪೀಡಿತರಿಗಾಗಿ ಆಶ್ರಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಸತ್ನಾದಲ್ಲಿ 650ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ರಕ್ಷಣೆ
ಮಂದಾಕಿನಿ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜಲಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸತ್ನಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರವಾಹದಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ ಪ್ರಕಾರ, ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡಗಳು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯಲ್ಲೂ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತ 650ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗಿರುವುದು ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸತ್ನಾದ ಬಿರ್ಸಿಂಗ್ಪುರ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮಳೆಯಾಗಿರುವುದೂ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ರಕೂಟದಲ್ಲಿ ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿ ಹಿಂದಿನ ಸುಮಾರು 23 ವರ್ಷಗಳ ದಾಖಲೆ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮೀರಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ನಿರಂತರ ಮಳೆ, ಈಗಾಗಲೇ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ನದಿಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಹರಿದುಬಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸಿವೆ.
2003ರ ಪ್ರವಾಹದ ನೆನಪು
2003ರ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹದ ನೆನಪು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಆ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಚಿತ್ರಕೂಟದ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ಪ್ರವಾಹ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.2019ರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರಂತರ ಮಳೆಯಿಂದ ಮಂದಾಕಿನಿ ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಹಲವು ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಮಘಾಟ್, ಭರತಘಾಟ್, ಪ್ರಮೋದವನ ಹಾಗೂ ರಾಘವ ಪ್ರಯಾಗ ಘಾಟ್ಗಳಿಗೆ ನೀರು ನುಗ್ಗಿತ್ತು. ಆಗಲೂ ಆಡಳಿತ ಜನರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತ್ತು.
2022 ಮತ್ತು 2023ರಲ್ಲಿಯೂ ಮಂದಾಕಿನಿ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿದು ರಾಮಘಾಟ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅಂಗಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀರು ನುಗ್ಗಿದ ಘಟನೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ 2026ರ ಪ್ರವಾಹ ಚಿತ್ರಕೂಟಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಅಪಾಯವೇನಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ದಾಖಲೆ ಮಟ್ಟದ ನೀರಿನ ಏರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಕ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗಂಭೀರತೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಸೇತುವೆ, ರಸ್ತೆ ಸಂಚಾರಕ್ಕೂ ಅಡ್ಡಿ
ಪ್ರವಾಹದ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಚಿತ್ರಕೂಟದ ಹಲವು ಸಂಪರ್ಕ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಕೆಲವು ಸೇತುವೆಗಳು ಹಾಗೂ ರಸ್ತೆಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದು, ಕೆಲವೆಡೆ ಸಂಚಾರ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಮಘಾಟ್ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮನೆಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು, ಮಠ-ಮಂದಿರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ನೀರು ನುಗ್ಗಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ.ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳು ಹಾಗೂ ಯಾತ್ರಿಕರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಮಳೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ
ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 25ರ ಐಎಂಡಿ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರ್ವ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಳೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಆಗಸ್ಟ್ 29ರ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಹವಾಮಾನ ಬುಲೆಟಿನ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಪೂರ್ವ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 30ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ರವರೆಗೆ ಮಳೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಮಂದಾಕಿನಿಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕೆಲವೆಡೆ ಇಳಿಯುವ ಲಕ್ಷಣ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಭಾರೀ ಮಳೆಯಾದರೆ ನದಿಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಪುನಃ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗದು.
ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು
ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಹಾನಿ ತಪ್ಪಿಸುವುದು, ಸಿಲುಕಿರುವವರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದು, ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ, ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿವೆ.
ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರವಾಹದ ಅನುಭವವು ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಮಳೆಯಾದಾಗ ಅದರ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಏರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ. 2019, 2022 ಮತ್ತು 2023ರ ಮಳೆಯ ಘಟನೆಗಳ ಬಳಿಕವೂ ನದಿ ತೀರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ಪದೇಪದೇ ಎದುರಾಗಿತ್ತು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಚಿತ್ರಕೂಟದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಕ್ತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪ್ರವಾಹ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿ ತೀರದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರವಾಹ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಅಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ಅಸುರಕ್ಷಿತ ನಿರ್ಮಾಣಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಯಾತ್ರಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕುರಿತು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
