ಗುರು ಎಂದರೆ ಬರೀ ಪಾಠವಲ್ಲ, ಬದುಕಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ

ಲಾವಣ್ಯ. ಎ.ವಿ.

ನಮ್ಮ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರು ನಮ್ಮದಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರ ಬರೆದವರು ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕರು. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಶಾಲೆಯ ಗಂಟೆ ಮೊಳಗುತ್ತದೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಹಿಡಿದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತರಗತಿಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಕಪ್ಪುಹಲಗೆಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿರುವ ಶಿಕ್ಷಕರು ಪಾಠ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೊರಗಿನಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಇದು ಪ್ರತಿದಿನ ನಡೆಯುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯ. ಆದರೆ ಆ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಕೇವಲ ಪಾಠವಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯವೊಂದು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಕನಸಿಗೆ ರೂಪ ನೀಡುವುದು, ಸೋತಾಗ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುವುದು, ತಪ್ಪಾದಾಗ ತಿದ್ದುವುದು, ಗೆದ್ದಾಗ ವಿನಯ ಕಲಿಸುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪಾತ್ರದ ಭಾಗ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪಿಸುವ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 5ರಂದು ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞ ಡಾ. ಸರ್ವಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನ. 1888ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 5ರಂದು ಜನಿಸಿದ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಗುರುಗಳ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಬದಲು ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 5 ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ವಿಶೇಷ ದಿನವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಕೇವಲ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಜ್ಞಾನ ನೀಡುವವರಾಗಿ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಸುವುದೂ ಶಿಕ್ಷಣದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ.

‘ಸೋಲನ್ನು ಕಂಡು ಹೆದರಬೇಡ, ಪ್ರಯತ್ನ ಬಿಡಬೇಡ, ಇತರರನ್ನು ಗೌರವಿಸು, ಸತ್ಯದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆ’ ಎಂಬಂತಹ ಸರಳ ಮಾತುಗಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಶಿಕ್ಷಕರ ಒಂದು ಮಾತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಜೀವನದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಬಹುದು. ಪ್ರತಿಭೆ ಇದ್ದರೂ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಕ ನೀಡುವ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವೇ ಮುಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಇದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಯುಗ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳಿವೆ. ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹಾಗಾದರೆ ಶಿಕ್ಷಕರ ಅಗತ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪಾತ್ರ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣವಲ್ಲ. ಸಿಕ್ಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಯಾವುದು ಸರಿ, ಯಾವುದು ತಪ್ಪು, ಯಾವುದನ್ನು ನಂಬಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಶಿಕ್ಷಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.

ಹಿಂದೆ ಶಿಕ್ಷಕರು ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪುಹಲಗೆಯ ಮೂಲಕ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದು ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಬೋರ್ಡ್‌, ಪ್ರೆಸೆಂಟೇಷನ್‌, ವಿಡಿಯೊ, ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ತರಗತಿ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಸಾಧನಗಳ ಮೂಲಕ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸುಲಭವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದರೊಂದಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಪಾರ ಗೌರವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕ-ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಬಂಧ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ನೇಹಪರವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಶಿಕ್ಷಕರ ಗೌರವದ ಸ್ಥಾನ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ.ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ತಪ್ಪನ್ನು ತಿದ್ದುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆತನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ತುಂಬುತ್ತಾನೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಹೊರತಂದು, ಅದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ದಿಕ್ಕು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 5ರಂದು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹೂವು ನೀಡಿ ಶುಭಾಶಯ ಕೋರುವುದು, ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವುದು ಸಂತೋಷದ ಸಂಗತಿ. ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ನಿಜವಾದ ಗೌರವವೆಂದರೆ ಅವರು ಕಲಿಸಿದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ನಾವು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿದಾಗ ‘ನನ್ನ ಶಿಕ್ಷಕರು ನನಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿದ್ದರು’ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವ.

ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೈದ್ಯನಾಗಬಹುದು, ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಬಹುದು, ಪತ್ರಕರ್ತನಾಗಬಹುದು, ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಆತನ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನಾಚರಣೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಆಚರಣೆಯಾಗಬಾರದು. ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಗುರುವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಹಾಗೂ ಅವರು ಕಲಿಸಿದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವಾಗಬೇಕು.

ಗುರು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪಾಠ ಹೇಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ; ಬದುಕಿನ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ.