ಬೆಂಗಳೂರು,ಜೂ.6- ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯಿರುವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಖಾತೆಗಾಗಿ ಸಚಿವರ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪೈಪೋಟಿ ಭಾರೀ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಈ ಇಲಾಖೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಭಾಗವಲ್ಲ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮಹತ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಹಲವಾರು.
ಬೆಂಗಳೂರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ದಿಕ್ಸೂಚಿ. ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ (ಜಿಎಸ್ ಡಿಪಿ) ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೊಡುಗೆ ಶೇ. 40ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಬೊಕ್ಕಸಕ್ಕೆ ಸಿಗುವ ಬಹುಪಾಲು ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯ ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.
ಈ ಇಲಾಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿವೆ. ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಟನಲ್ ರಸ್ತೆಗಳು, ಮೇಲ್ಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಂತಹ ಮೆಗಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಿಗುವುದರಿಂದ ಸಚಿವರು ಈ ಖಾತೆಯ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಬಿಡಿಎ, ಜಲಮಂಡಳಿ, ಬಿಎಂಆರ್ಸಿಎಲ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಥಾರಿಟಿ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಇಲಾಖೆಯ ಹತೋಟಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಲೇಔಟ್ ಅನುಮೋದನೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಯೋಜನೆಯಂತಹ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಸಚಿವರ ನಡುವೆ ಪೈಪೋಟಿ ಏಕೆ? :
ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಈ ಖಾತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿಯಲು ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೆಲಸಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿನ 28 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಮುಖವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಖಾತೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವವರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಥವಾ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಷ್ಟೇ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಈ ಖಾತೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಮ ವರ್ಚಸ್ಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವೇದಿಕೆ. ನಗರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ರಸ್ತೆಗಳು, ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಈ ಖಾತೆಯ ಸಚಿವರು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವುದರಿಂದ, ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಪ್ರಭಾವೀ ಲಾಬಿಗಾರರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರು ಈ ಖಾತೆಯನ್ನು ಆಕಾಂಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಎಂಜಿನ್ :
ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಟ್ಟು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪಾಲು ಶೇ. 43ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶೇ. 98 ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಿಡಿಎ ಮತ್ತು ಬಿಬಿಎಂಪಿಯಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ, ಅನಧಿಕೃತ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಜಮೀನುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂ. ಆದಾಯ ತಂದುಕೊಡುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅನಧಿಕೃತ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸಕ್ರಮದಿಂದಲೇ ಬಿಡಿಎ ಸುಮಾರು 6,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ಆದಾಯ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ :
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 28 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಈ ಇಲಾಖೆಯು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳು (ರಸ್ತೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ವಸತಿ ಯೋಜನೆಗಳು) ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮತದಾರರ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಈ ಖಾತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಚಿವರು ನಗರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಇದು ಅವರ ವರ್ಚಸ್ಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಭೂಮಿಯ ಬಳಕೆ, ಲೇಔಟ್ ಅನುಮೋದನೆಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಮೋದನೆಯು ಈ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಈ ಇಲಾಖೆಯ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಹಲವರ ಆಸಕ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಅಥವಾ ಹಿರಿಯ ಸಚಿವರೇ ಈ ಖಾತೆಯನ್ನು ತಮ ಬಳಿಯೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿತ್ತು. ಎಸ್.ಎಂ.ಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಸರ್ಕಾರಗಳವರೆಗೆ, ನಗರದ ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಈ ಖಾತೆಗೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಅತ್ಯಂತ ಹೈ-ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಖಾತೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಡಳಿತಾತಕ ವಿಭಾಗವಲ್ಲ, ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಇಲಾಖೆಯು ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರ, ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಯಾವುದೇ ನಾಯಕನಿಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾದ ಖಾತೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸದ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಖಾತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವವರು ನಗರದ ಮೂಲಭೂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಮಲಿಂಗಾ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರಂತಹ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರು ಈ ಖಾತೆಗಾಗಿ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಈ ಖಾತೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಿ ಎಂಬುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಕೃಷ್ಣ ಬೈರೇಗೌಡ ಅವರಿಗೆ ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಡಿಕೆ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಬಿಡಿಎಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ತಮ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇದು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೊಸ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ಕೇವಲ ಒಂದು ನಗರವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ. ಆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುವ ಕೀಲಿಕೈ ಕೈವಶ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಚಿವರೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತಾರೆ.