ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮೊಳಗಿದ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’

ನವದೆಹಲಿ, ಆ.15- ದೇಶಾದ್ಯಂತ 80ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಸಂಭ್ರಮವಿದ್ದು, ದೆಹಲಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಬಾರಿ ವಿಶೇಷ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆಯಾದ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನುಡಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ವರ್ಷ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಗೀತೆಗೆ 150 ವರ್ಷಗಳು ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಗೀತೆ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಪಡೆದಿರುವ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಂಕಿಮಚಂದ್ರ ಚಟರ್ಜಿ ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಈ ಗೀತೆಯು ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಯ ಪ್ರಾಕಾರದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, 1721 ಫೀಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿ (ಸಮಾರಂಭಿಕ) ವತಿಯಿಂದ 105 ಎಂಎಂ ಲೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಗನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ 21-ಗನ್ ಸೆಲ್ಯೂಟ್ ಗೌರವ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ಧ್ವಜಾರೋಹಣದ ಬಳಿಕ ಸೇನಾ ಬ್ಯಾಂಡ್ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಅನ್ನು ನುಡಿಸಿತು.

ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಎರಡು Mi-17 ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು ಆಕಾಶದಿಂದ ಹೂವಿನ ದಳಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿದವು. ಒಂದು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವಿರುವ ಧ್ವಜದೊಂದಿಗೆ ಗಗನದಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡಿತು.

ಹೊಸ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯಂತೆಯೇ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅವಮಾನ ತಡೆ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, 2026ಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರನ್ವಯ, ಈ ಗೀತೆಗೆ ಅಗೌರವ ತೋರುವುದು ಅಥವಾ ಹಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಮುನ್ನಾದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಮಾಡಿದ ದೇಶದ ಉದ್ದೇಶಿತ ಭಾಷಣದ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಗೀತೆಯನ್ನು ನುಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಪಠಣವನ್ನು ಮೊದಲು ರಾಜಕೀಯ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ 7, 1905ರಂದು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಗೀತೆಯನ್ನು ನಂತರ ಬಂಕಿಮಚಂದ್ರ ಚಟರ್ಜಿ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಆನಂದಮಠ’ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1896ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ) ನಡೆದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಗುರುದೇವ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರು ಹಾಡಿದ್ದರು.

ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ನುಡಿಸಿದ ನಂತರ ಎಂದಿನಂತೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ ‘ಜನ ಗಣ ಮನ’ವನ್ನು ನುಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಮಾರಂಭವು ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಸಡಗರದೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು.