ಬಜೆಟ್ ಹೈಲೈಟ್ಸ್ :
ಹೈ ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ಕಾರಿಡಾರ್ ಘೋಷಣೆ
2, 3ನೇ ಹಂತದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಯೋಜನೆ
5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 5 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ಅನುದಾನ
7 ಹೈ ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳ ಘೋಷಣೆ
ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಮಧುಮೇಹ ಔಷಧಿಗಳು ಅಗ್ಗ
2,3ನೇ ಹಂತದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ
ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚ 12.2 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಳ
ಕೋಸ್ಟಲ್ ಕಾರ್ಗೋ ಸ್ಕೀಂ ಘೋಷಣೆ
ಎಂಎಸ್ಎಂಇಗಳಿಗೆ 10 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ
ಮುಂಬೈ-ಪುಣೆ, ಪುಣೆ-ಹೈದ್ರಾಬಾದ್
ದೆಹಲಿ-ವಾರಾಣಸಿ, ವಾರಾಣಸಿ-ಸಿಲಿಗುರಿ ರೈಲು
ಖಾದಿ, ಗುಡಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲು ಯೋಜನೆ
ಖಾದಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲು ಟೆಕ್್ಸಟೈಲ್್ಸ ಪಾರ್ಕ್
SME ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಫಂಡ್ 10 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ
200 ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೆ ಒತ್ತು
ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಯೋಜನೆ
ಕಂಟೇನರ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ 10 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ
ಮೆಗಾ ಟೆಕ್ಸ್ ಟೈಲ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಘೋಷಣೆ
ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ಗ್ರಾಮ್ ಸ್ವರಾಜ್ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿ
ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ಯೋಜನೆ
ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹಲವು ಯೋಜನೆ
6 ಅಂಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂತ್ರ ಘೋಷಣೆ
ಜಾಗತಿಕ ಬಯೋಫಾರ್ಮಾ ಹಬ್ ಕನಸು
ಬಯೋಫಾರ್ಮಾ ಹಬ್ಗೆ 10 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ
3 ಹೊಸ ಫಾರ್ಮಾ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಘೋಷಣೆ
ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ವಲಯಕ್ಕೆ 40 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ
ಒಡಿಶಾ, ಕೇರಳ, ಆಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ಮೈನಿಂಗ್ ಸಂಶೋಧನೆ
ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ, ಒಡಿಸ್ಸಾ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥ್ ಮಿನರಲ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಯೋಜನೆ ಘೋಷಣೆ
ಬೆಂಗಳೂರು,ಫೆ.1- ನಿರಂತರವಾಗಿ 9 ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ದಾಖಲೆ ಬರೆದಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ತಮ ಆಯವ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ, ಯುವಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ, ಉಳಿತಾಯ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ, ಕೃಷಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವಂತಹ ಹಲವಾರು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳ ಬಡತನದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ 25 ಕೋಟಿ ಜನರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಯುಕ್ತ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸುವುದು ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗುವಂತಹ ನಿಯಮಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸರಳೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲವರ್ಧನೆಗೊಳಿಸಲು ಆರ್ಇಸಿ ಮತ್ತು ಪಿಎಫ್ಸಿಗಳನ್ನು ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಗರಪಾಲಿಕೆಗಳಿಗೆ ಏಕ ಅವಧಿಗೆ ನೂರು ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಬಾಂಡ್ನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಅನುದಾನ ನಿಗದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಸಾಲಯೇತರ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯ ಪ್ರಬಲವಾದ ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಪಟ್ಟಿಯ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ಏಳು ವೇಗದ ಸಂಪರ್ಕ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಕಸಿತ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಮಿತಿ ರಚನೆ, ಉಕ್ಕು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು 20 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಮುದ್ರ ವಿಮಾನಗಳ ದೇಶೀಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಾಟ್ನಾ ಮತ್ತು ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಹಡಗು ದುರಸ್ತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗುವಂತೆ ಪೂರ್ವದ ಡಂಕುಣಿಯಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಸೂರತ್ವರೆಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಕಾರಿಡಾರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ದೂರಗಾಮಿ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು 12.12 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಕಾಪೆಕ್್ಸ ನಿಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದು, ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಇದು 11.02 ಲಕ್ಷ ನಿಧಿಯಾಗಿತ್ತು.ಐಸಿಎಐ, ಐಸಿಎಸ್ಐ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧನಾ ವಲಯದ ವೃತ್ತಿಪರರಿಗಾಗಿ ಕಿರು ಅವಧಿಯ ಮಾದರಿ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಎರಡು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಶ್ರೇಣಿಯ ನಗರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲಿದ್ದು, ಜವಳಿ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಅವಕಾಶಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈಮಗ್ಗ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳಿಂದ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತ ಖರೀದಿಗಾಗಿ ಟಿಆರ್ಇಡಿಎಸ್ ವೇದಿಕೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗಾಗಿ 4 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ನಿಧಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇಶದ 5 ಉಪ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಜವಳಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಎಂಎಸ್ಐಎಂಇಗಳಿಗೆ 10 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ನೆರವು, 200 ಪಾರಂಪರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವುದು, ಮಹತಗಾಂಧಿ ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರಾಜ್ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಖಾದಿ ಕೈಮೊಗ್ಗವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ತಮ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಾಯು ಸಂಪರ್ಕ ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕೆ ಸೀ ಪ್ಲೇನ್
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಾಯು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಯತ್ನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಥಳೀಯ ಸೀಪ್ಲೇನ್ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ತಮ ಬಜೆಟ್ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸೀ ಪ್ಲೇನ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತಾ ಅಂತರ ನಿಧಿ (ವಿಜಿಎಫ್) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಹ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ನಾವು ಸೀಪ್ಲೇನ್ಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಹ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತೇವೆ… ಸ್ಥಳೀಯ ಸೀಪ್ಲೇನ್ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಲು ನಾನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ವಿಜಿಎಫ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಹ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಸೀಪ್ಲೇನ್ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಮಾರು 9 ರಿಂದ 30 ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಆಸನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಸಣ್ಣ ವಿಮಾನಗಳು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜಿಎಫ್ ಯೋಜನೆಗೆ ವಿವರವಾದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಉಡಾನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೀಪ್ಲೇನ್ ಸೇವೆಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳು ವೇಗ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಬಜೆಟ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಬಂದಿದೆ, ದೇಶವು ಪ್ರಸ್ತುತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ದೇಶೀಯ ಉಭಯಚರ ಅಥವಾ ಸೀಪ್ಲೇನ್ ವಿಮಾನ ತಯಾರಕರನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಏರೋನಾಟಿಕ್್ಸ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ವಿಂಗ್್ಸ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ವಾಯುಯಾನ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಪೋರ್ಟ್ಫೋಲಿಯೊವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಹೆಚ್-228 ಆಂಫಿಬಿಯನ್ (ಹೆಚ್-228 ನ ಸೀಪ್ಲೇನ್ ರೂಪಾಂತರ) ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ದೇಶೀಯ ಉಭಯಚರ ವಿಮಾನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಹೀಂದ್ರಾ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ನಂತಹ ಭಾರತೀಯ ತಯಾರಕರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಚಿವ ಕೆ. ರಾಮಮೋಹನ್ ನಾಯ್ಡು ಈ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದರು.
ಭಾರತವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ 48 ಸೀಪ್ಲೇನ್ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಕೇರಳದಲ್ಲಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ವಾಹಕ ಸ್ಪೈಸ್ಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ಇಂಡಿಯಾಒನ್ ಸೀಪ್ಲೇನ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮ ಯೋಜನೆಗಳ ಘೋಷಣೆ
ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ಕೃಷಿ, ಸಂಬಂಧಿತ ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಬೆಳೆ ಯೋಜನೆ, ಹವಾಮಾನ ಸಲಹೆಗಳು, ಕೀಟ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರೈತರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಬಹುಭಾಷಾ ಎಐ ಆಧರಿತ ಕೃಷಿ ಸಾಧನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ಈ ಕ್ರಮವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ರೈತರಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಸಕಾಲಿಕ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಶ್ರೀಗಂಧ, ವಾಲ್ನಟ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ.ತೆಂಗು, ಶ್ರೀಗಂಧ ಮತ್ತು ವಾಲ್ನಟ್ ನಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಬೆಳೆಗಳ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.
ಶ್ರೀಗಂಧದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಭವವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕೇಂದ್ರವು ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ-ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಶ್ರೀಗಂಧವು ರೈತರು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ-ಅವಲಂಬಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಆದಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತಕತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಬೆಳೆಯುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನುತ್ಪಾದಕ ಮರಗಳನ್ನು ಹೊಸ ಸಸಿಗಳು ಅಥವಾ ವಿವಿಧ ಸಸ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಚ್ಚಾ ಗೋಡಂಬಿ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು, ರಫ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಗೋಡಂಬಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕೋಕೋವನ್ನು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಜಾಗತಿಕ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಗೋಡಂಬಿ ಮತ್ತು ಕೋಕೋಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜಾನುವಾರು ವಲಯದಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಕ್ರೆಡಿಟ್-ಲಿಂಕ್ಡ್ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಹಣಕಾಸಿನ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು, ಸಾಮೂಹಿಕ ಕೃಷಿ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ :
ದೇಶವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸಕಲ ಸಿದ್ದತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಆರೋಹಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಸುಧಾರಣಾ ಆವೇಗವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ತಮ್ಮ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.
ಭಾರತವು ವಿಕಸಿತ್ ಭಾರತ್ ಕಡೆಗೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಇಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ, ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೀತಾರಾಮನ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.
ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳದ ಅಗತ್ಯತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾಗಿ, ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು, ಹೆಚ್ಚು ರಫ್ತು ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರವಾದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಗುರಿ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಾಧನೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಎಂದು ಸಚಿವರು ಹೇಳಿದರು.
ಸರ್ಕಾರವು ದೂರಗಾಮಿ ಹಣಕಾಸು ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಬಡವರು ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದವರಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಅದರ ಗಮನವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಏಳು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮತ್ತು ಗಡಿನಾಡಿನ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಚಿವರು ಹೇಳಿದರು.
ಉತ್ಪಾದನಾಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರ ಜಾಗತಿಕ ಚಲನಶೀಲತೆಗೆ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರವು ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಸೀತಾರಾಮನ್ ಹೇಳಿದರು.
ಇಂಗಾಲ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆಗೆ 20 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ.ಬಳಕೆ
ನವದೆಹಲಿ, ಫೆ.1- ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ 20,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆ, ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಕೇಂದ್ರವು ಒಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ತಮ್ಮ ಬಜೆಟ್ 2026 ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.
2026-27ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾ, ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಬಳಕೆಯ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೀತಾರಾಮನ್ ಹೇಳಿದರು.
ವಿದ್ಯುತ್, ಉಕ್ಕು, ಸಿಮೆಂಟ್, ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಎಂಬ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಬಳಕೆಯ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ 20,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕು, ಸಿಮೆಂಟ್ ಮುಂತಾದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ನೀಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದರು.
ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ನಗರೀಕರಣದಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ವಲಯಗಳಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 2,300 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಅವುಗಳ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ.
ಈ ಕ್ರಮವು ಭಾರತದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಗುರಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ. 2050 ರ ವೇಳೆಗೆ 2 ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು 50% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು 2070 ರ ವೇಳೆಗೆ ನಿವ್ವಳ ಶೂನ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಲು ಕೇಂದ್ರವು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಟ್ಟು 2 ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ವಲಯದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ವಸ್ತುಗಳು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನ ಆಧಾರಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಇದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಸಣ್ಣ ,ಮಧ್ಯಮ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ 10,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ನಿಧಿ
ನವದೆಹಲಿ, ಫೆ.1-ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಚಾಂಪಿಯನ್ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳನು ರಚಿಸಲು 10,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ನಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲು,ಜೊತೆಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜವಳಿಗಳಿಗೆ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಮೆಗಾ ಜವಳಿ ಪಾರ್ಕ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ತಾಂತ್ರಿಕ ಜವಳಿಗಳಿಗೆ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಮೆಗಾ ಜವಳಿ ಪಾರ್ಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಉಪ-ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತ ಜವಳಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬಜೆಟ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಭಾರತವು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಕ್ರೀಡಾ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು ಹೇಳಿದರು. ಖಾದಿ ಕೈಮಗ್ಗವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮಹಾತ ಗಾಂಧಿ ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರಾಜ್ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಸಹ ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 200 ಪರಂಪರೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ ಯೋಜನೆಯೂ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ.
ದಾಖಲೆ ಬರೆಯಲಿದ್ದಾರೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ :
ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ಪ್ರಸಕ್ತ 2026- 27 ನೇ ಸಾಲಿನ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆ ಮಾಡಲಿದ್ದು, ಸತತ 9ನೇ ಬಾರಿಗೆ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಲಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಬಾರಿಯ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.
ಸತತ ಒಂಬತ್ತನೇ ಬಾರಿಗೆ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಲಿದ್ದಾರೆ. ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ 10 ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ.
ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಒಟ್ಟು 10 ಬಾರಿ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಿದ ದಾಖಲೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ (1959-1964 ಮತ್ತು 1967-1969ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ). ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರ ಈ 9ನೇ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಯು ಅವರನ್ನು ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾಖಲೆಯ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಿದೆ. ಮಾಜಿ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರಾದ ಪಿ. ಚಿದಂಬರಂ ಮತ್ತು ಪ್ರಣಬ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರು ವಿವಿಧ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎಂಟು ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ಬಜೆಟ್ಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು.
2019ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರನ್ನು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯ ಮಹಿಳಾ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. 2024ರಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರವೂ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರೇ ಹಣಕಾಸು ಖಾತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ನಿರ್ಮಲಾ ಅವರು 2019ರ ಮೇ 31ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ ಕೋವಿಡ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಈ ಹೊಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತವು ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ 1 ರಂದು ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಫೆಬ್ರವರಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗಾದರೆ, ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 1 ಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
2016 ರವರೆಗೆ, ಭಾರತವು ಫೆಬ್ರವರಿ ಕೊನೆಯ ದಿನದಂದು ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಯುಗದ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತ್ತು. ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷವು ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆದಾರರು ಹೊಸ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯವಿರುತ್ತಿತ್ತು.
ಬಜೆಟ್ ಅನುಮೋದಿಸಿ ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಹೊಸ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗದೆ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. 2017 ರಲ್ಲಿ, ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ಅರುಣ್ ಜೇಟ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 1 ರಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಸರ್ಕಾರವು ಆರಂಭಿಕ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ಹೊಸ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಯೋಜಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಅದೇ ರೀತಿ, ವಸಾಹತುಷಾಹಿ ಯುಗದಿಂದಲೂ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಜೆಟ್ನ ಸಮಯವನ್ನು ಸಹ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. 1999 ರವರೆಗೆ, ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಸಂಜೆ 5 ಗಂಟೆಗೆ ಮಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚಿನ